1. - truyện gồm 3 đoạn:
+ Đoạn 1: từ đầu đến mỗi thứ một đôi: Vua Hùng thứ 18 ra điều kiện kén rể
+ đoạn 2: Tiếp theo đến thần Nước đến rút lui: cuộc giao tranh cầu hôn giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh, kết quả Sơn Tinh thắng.
+ đoạn 3: còn lại: cuộc trả thù hàng năm với Sơn Tinh và những thất bại của Thủy Tinh.
2. - gồm 4 nhân vật chính: Vua Hùng, Mị Nương, Sơn Tịnh, Thủy Tinh.
*Thủy Tinh: họ mua, gọi gió, làm thành giông bão rung chuyển cả đất trời, ........
* Sơn Tịnh: bốc từng quả đồi, doi từng dãy núi,.....
- Ý nghĩa tượng trưng của nhân vật:
+ Thủy Tinh là sức mạnh của mưa gió bão lụt khủng khiếp hằng năm xảy ra ở lưu vực sông Hồng.
+ Sơn Tịnh phản ánh sức mạnh của nhân dân ta hàng ngàn năm nay kiên trì đắp đê chế ngự nạn lũ lụt ở lưu vực sông Hồng hàng năm, đồng thời nói lên ước mơ chiến thắng thiên tài của người xưa để bảo vệ cuộc sống và mùa màng.