I. MỞ BÀI :
Tình huống gợi nhớ kỷ niệm về bà gắn liền hình ảnh bếp lửa.
II. THÂN BÀI:
1. Giới thiệu nhân vật:
- Tôi 22 tuổi, đang là sinh viên du học ngành luật tại Đại học Tổng hợp Quốc gia Kiev (Liên Xô).
- Từ nhỏ tôi đã sống cùng bà nội. Bà tôi quê gốc ở Huế. (kết hợp miêu tả bà)
2. Kể kí ức về bà :
a) Hình ảnh bà gắn liền với bếp lửa:
- Bà làm việc suốt nhưng bà chưa than thở bao giờ.
- Ngày nào cũng vậy, trời còn tối mờ đất, sương còn ướt đẫm cỏ cây, bà đã dậy sớm nhóm bếp, nấu nước, nấu khoai cho cả nhà.
à Bộc lộ cảm xúc : thương bà.
b) Bốn năm đầu đời nhiều gian khổ, thiếu thốn :
-Lên bốn tuổi, tôi đã quen mùi khói, quen hình ảnh bà tần tảo sớm hôm.
-Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn mãi không quên những ám ảnh của nạn đói năm Ất Dậu 1945, hơn hai triệu đồng bào tôi đã chết. Gia đình tôi cũng không thoát khỏi cái nghèo.
-Bố tôi dù là một trí thức nhưng vì hoàn cảnh quá khó khăn không kiếm được việc làm nên phải lên thành thị đánh xe thuê cùng con ngựa gầy khô rạc do thiếu ăn.
- Khói bếp sớm chiều bà nhen từng làm cay mắt tôi ngày bé giờ vẫn còn phảng phất đâu đây. Mỗi lần nghĩ đến, tôi lại chạnh lòng, xót xa.
c) Tám năm bên bà cùng cuộc kháng chiến chống Pháp:
-Tám năm ròng tôi cùng bà nhóm lửa. Tám năm dài đằng đẵng với bao nhiêu khó khăn, bao nhiêu kỉ niệm vui buồn.
- Cha tôi thoát li lên Việt Bắc tham gia kháng chiến, mẹ tham gia hội phụ nữ. Tôi ở cùng bà. Bà không chỉ lo cho tôi từng miếng ăn giấc ngủ mà còn là người thầy đầu tiên của tôi: dạy tôi từng việc nhà, từng con chữ, từng phép tính, từng lời hay lẽ phải,… Nhờ bà, tôi đã có ý thức tự lập, sớm biết lo toan.
- Tôi thích nhất mỗi khi đêm về, hai bà cháu cùng thủ thỉ trò chuyện. Bà kể cho tôi nghe chuyện những ngày ở Huế. Dù nghe đi nghe lại hảng trăm lần, tôi vẫn say mê.
- Nhắc đến những năm tháng ấy, tôi lại cảm nhận thật rõ tiếng chim tu hú như vang vọng đâu đây. Tiếng chim gọi hè khắc khoải, da diết. Âm thanh quen thuộc của tuổi thơ tôi.
d) Năm giặc đốt làng :
- Bà đã khổ lại càng khổ hơn khi chiến tranh lan rộng. Giặc tràn vào đốt làng cháy tàn cháy rụi để tìm Việt Minh. Cả làng chạy giặc.
- Sau cuộc càn quét, giặc rút, hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi. Bà cháu tôi vẫn an toàn nhưng nhà đã cháy trụi. Mọi người đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh. (kết hợp nghị luận về ý nghĩa tình làng nghĩa xóm, về sự sẻ chia trong gian khó)
-Biến cố lớn vậy đấy, nhưng bà vẫn vững lòng, giành hết mọi khó khăn về mình. Tôi viết thư cho bố, bà cứ dặn đi dặn lại không được kể gì, cứ bảo nhà vẫn bình yên cho bố yên tâm công tác.
e) Suy ngẫm về cuộc đời bà:
- Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ, bà vẫn giữ thói quen dậy sớm nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm.
- Đó cũng là ngọn lửa của sức sống, yêu thương và niềm tin mà bà nhen lên trong lòng tôi.
- Bà là chỗ dựa tinh thần của tôi. Bà truyền cho tôi tình yêu gia đình, nhắc tôi không được quên cội nguồn, quên những năm tháng nghĩa tình bên nhau.
- Bà nhóm lên niềm vui, vun đắp cho ước mơ tôi bay cao, bay xa. Không có bà, không có ngọn lửa ấm áp của bà, tôi không thể trưởng thành như hôm nay.
3. Trở về thực tai:
Giờ tôi đã xa bà, đến một chân trời mới với bao điều mới mẻ, hiện đại. Thế nhưng, hình ảnh bếp lửa đơn sơ nơi quê nhà với tình bà ấm áp vẫn mãi không phai trong tôi. (kết hợp nghị luận về ý nghĩa của gia đình đối với mỗi người)
III. KẾT BÀI :
Suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật “tôi”.