Phân tích tác động của việc dùng từ xưng hô trong câu nói của Bác: "Tôi nói, đồng bào nghe rõ không?"

Question

Đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập” đến nửa chừng, Bác dừng lại và bỗng dưng hỏi:

 – Tôi nói, đồng bào nghe rõ không?

Một triệu con người cùng đáp, tiếng dậy vang như sấm:

 – Co..o..ó…!

Từ giây phút đó, Bác cùng với cả biển người đã hòa làm một..

(Võ Nguyên Giáp kể, Hữu Mai ghi, Những năm tháng không thể nào quên)

 

Phân tích tác động của việc dùng từ xưng hô trong câu nói của Bác.

(Chú ý so sánh: Trước năm 1945, người đứng đầu nhà nước có xưng hô với người dân của mình như vậy không?)

Answer 1

Trước cách mạng tháng tám 1945, nước ta là một nước phong kiến, nhà vua xưng trẫm với dân chúng để thể hiện sự uy nghi, cách biệt. Việc Bác Hồ - người đứng đầu Nhà nước Việt Nam mới, xưng "tôi" và gọi dân chúng là "đồng bào" tạo cho người nghe cảm giác gần gũi, thân thiết, tạo sự thân mật giữa người nói với người nghe.

Answer 2

Trước năm 1945, người đứng đầu nhà nước phong kiến (vua) xưng với dân chúng của mình là trẫm. Rõ ràng có sự khác biệt rất lớn giữa cách xưng hô của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đứng đầu Nhà nước Việt Nam mới, với cách xưng hô của người đứng đầu nhà nước phong kiến.