Chào mừng bạn đến với Selfomy Hỏi Đáp, hãy Hỏi bài tập hoặc Tham gia ngay
0 phiếu
722 lượt xem
daudaihocueh trong Ngữ văn lớp 12 bởi Học sinh (103 điểm)
Phân tích hình ảnh những đêm hành quân trong bài thơ Việt Bắc.

1 Câu trả lời

0 phiếu
nhthuyvy16 bởi Tiến sĩ (16.5k điểm)
 
Hay nhất

“Có một bài ca không bao giờ quên…”

Cũng có những năm tháng không bao giờ quên, không phai mờ trong ký ức của nhiều thế hệ đã qua, hôm nay và mai sau. Đó chính là vào giai đoạn chuyển giao khi cuộc kháng chiến chống Pháp đã kết thúc thắng lợi, các cơ quan trung ương của Đảng và Chính phủ rời chiến khu Việt Bắc để trở về Hà Nội. Đây còn là khúc giao thời của lòng người: liệu cuộc sống hòa bình, yên vui có làm cho người ta quên đi những người con anh hùng của đất nước đã ngã xuống vì nền độc lập của Tổ quốc trong suốt trường kỳ lịch sử, hòa bình có làm người ta quên đi những tháng năm gian khổ, nghĩa tình: “Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng”. Chỉ những lúc dễ quên nhất ấy, thi phẩm tuyệt bút “Việt Bắc” được xếp vào hạng những bài thơ "tống biệt" của Tố Hữu xuất hiện trong tập thơ cùng tên vừa ôn lại một thời kháng chiến gian khổ mà hào hùng, vừa như một lời nhắc nhở tâm tình thể hiện tình cảm gắn bó giữa người Việt Bắc và người cán bộ cách mạng. Từ đó làm tiền đề cho những kỉ niệm hiện về qua bức tranh sống động, hào hùng về khí thế tiến công như vũ bão của quân dân ta trong cuộc hành quân đêm, tái hiện một Việt Bắc trong tình yêu và lòng tự hào sâu sắc:

“Những đường Việt Bắc của ta

Đêm đêm rầm rập như là đất rung

Vui từ Đồng Tháp, An Khê

Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng.”

Nhắc đến Tố Hữu là nhắc đến cánh chim đầu đàn trong làng thơ ca cách mạng Việt Nam. Ông viết thơ trong giai đoạn phong trào Thơ Mới đang phát triển mạnh mẽ nhưng ông lại không viết Thơ Mới mà lại dùng ngòi bút của mình như một vũ khí chiến đấu mạnh mẽ. Thơ Tố Hữu mang khuynh hướng sử thi, đậm chất trữ tình – chính trị và đầy tính dân tộc bởi ông có niềm đam mê sâu sắc với văn học dân gian. Tất cả những điều đó được minh chứng rõ ràng qua bài thơ “Việt Bắc”.

Việt Bắc được xem là cái nôi của cách mạng, ở đây có Pắc Pó, nơi Bác Hồ đặt chân đầu tiên khi Người trở về nước, ở đây diễn ra hội nghị Trung ương Đảng lần thứ tám, thành lập mặt trận Việt Minh. Việt Bắc còn có mái đình Hồng Thái, cây đa Tân Trào. Trong kháng chiến chống Pháp, Việt Bắcchiến khu vững chãi, nơi trú đóng của các cơ quan trung ương của Đảng và Nhà nước. Việt Bắc cũng là nơi cất lên một khúc ca ân nghĩa và ân tình sâu sắc về cách mạng, là sự hồi tưởng đầy cảm phục về chặng đường mười lăm năm của đất nước.

Theo dòng hồi tưởng, đoạn trích dẫn dắt người đọc vào khung cảnh Việt Bắc chiến đấu với không gian là núi rừng rộng lớn, với những hoạt động tấp nập, những hình ảnh, những âm thanh sôi nổi, dồn dập làm náo nức lòng người mà mở đầu là niềm tự hào trào dâng không thể che giấu được từ thi nhân:

“Những đường Việt Bắc của ta

Đêm đêm rầm rập như là đất rung”

Câu thơ vang lên khỏe khoắn, hào hùng, chất chứa niềm tự hào kiêu hãnh. Không phải chỉ một đường mà là “những đường”, và tất cả những cung đường ấy đều là “của ta”. Hai tiếng “của ta” bình dị nhưng ngân vang lên một sự khẳng định chủ quyền chắc nịch.  Hai tiếng thiêng liêng thể hiện rõ ý thức làm chủ của người kháng chiến cũng như niềm tự hào về sự bất khả xâm phạm của vùng căn cứ. Sau bao ngàt tháng trong tình thế ngặt nghèo phải phòng thủ, ta đã vươn lên dành thế chủ động trong mọi mặt trận. Những con đường từng bị giặc chiếm đóng nay đã là của ta, “trời xanh đây là của chúng ta/Núi rừng đây là của chúng ta”.

Câu thơ thứ hai mở ra một bối cảnh khác, đó là những ngày kháng chiến chống Pháp, ban ngày máy bay địch bắn phá dữ dội nhưng ban đêm chúng đành bất lực. Màn đêm bao la đã mang lại ưu thế cho quân dân ta. Không phải ngẫu nhiên mà thơ ca kháng chiến có nhiều bài tả cảnh ban đêm:

 

“Đêm nay, rừng hoang sương muối,

Nằm cạnh bên nhau chờ giặc tới,

Đầu súng trăng treo”

(“Đồng chí” – Chính Hữu).

 

“Nước chúng ta

Nước những người chưa bao giờ khuất

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Những buổi ngày xưa vọng nói về”

(“Đất nước” – Nguyễn Đình Thi)

Trong đời sống bình thường, ban đêm là lúc vạn vật chìm trong giấc ngủ, là thời điểm nghỉ ngơi yên tĩnh của con người. Nhưng trong chiến tranh, đêm thường là điểm khởi đầu của những trận đánh, những chiến dịch lớn nối tiếp nhau. Trên các nẻo đường Việt Bắc, sự tuần hoàn “đêm đêm” cứ "rầm rập" tiến quân ra trận. Từ láy "rầm rập" là một từ tượng thanh rất gợi cảm diễn tả bước chân đi đầy khí thế hăng say và sức mạnh áp đảo của một tập thể người đông đúc có đội ngũ chỉnh tề. Kết hợp cùng bút pháp so sánh “như là đất rung”, cuộc ra trận của quân ta bỗng trở thành một cuộc duyệt binh, diễu binh hùng tráng. Tác giả đã thể hiện được sự thống nhất, hòa hợp giữa con người với thiên nhiên trong một thời điểm lịch sử đặc biệt. Thiên nhiên chuyển mình hay chính nước ta đang chuyển sang giai đoạn mới tươi sáng hơn của cuộc kháng chiến?

nhthuyvy16 bởi Tiến sĩ (16.5k điểm)
Nếu câu trên tác giả tả khí thế ra trận của quân ta qua ấn tượng thính giác, thì các câu sau, tác giả tả bằng thị giác:
“Quân đi điệp điệp trùng trùng
Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan.”
Các từ tượng thanh và tượng hình như “điệp điệp”, “trùng trùng” được sử dụng rất phù hợp diễn tả chính xác không khí tự tin, hồ hởi và sức mạnh như triều dâng thác lũ của quân dân ta.
Bên cạnh những nét vẽ trải ra theo chiều rộng, trong bức tranh kháng chiến bằng thơ này còn có những nét vẽ theo chiều cao. “Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan” là một nét vẽ như thế. Câu thơ được ngắt theo nhịp 4/4 làm tăng thêm vẻ đẹp của người lính - một vẻ đẹp vừa mang tính lãng mạn vừa mang tính hiện thực sâu sắc. Ánh sao trước hết là một hình ảnh thực; bên cạnh đó nó còn là hình ảnh giàu ý nghĩa tượng trưng. Có thể hiểu ánh sao như ánh sáng của niềm tin, ánh sáng của lí tưởng cách mạng soi đường dẫn lối cho người chiến sĩ chiến đấu. Ba sự vật: ánh sao, đầu súng, mũ nan hợp thành một hình tượng khỏe khoắn, vững chãi về mặt tạo hình, phản ánh tính chất chính nghĩa của cuộc kháng chiến cũng như tinh thần lạc quan, tin tưởng vào chiến thắng tất yếu của quân dân ta. Hình ảnh ta cũng từng bắt gặp ở câu thơ: “Đầu súng trăng treo” của Chính Hữu.
Tuy tả cảnh đêm Việt Bắc nhưng bức tranh không thiếu các chi tiết nói về ánh sáng. Bên cạnh ánh sáng của sao trời là ánh sáng đỏ của lửa đuốc, của muôn tàn lửa bay, của đèn pha bật sáng,…:
“Dân công đỏ đuốc từng đoàn
Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.
Nghìn đêm thăm thẳm sương dày
Đèn pha bật sáng như ngày mai lên.”
Đoạn thơ vẽ ra một cảnh tượng rực rỡ và hừng hực khí thế bằng những nét bút gân guốc, mạnh mẽ. Góp phần vào sự hào hùng của cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc ta không thể thiếu cả một tập thể quần chúng nhân dân tham gia kháng chiến. Họ là những “dân công đỏ đuốc từng đoàn" tải lương thực, súng đạn để phục vụ cho chiến trường. Hình ảnh của họ cũng thật cao cả, thật hào hùng và đầy lạc quan không kém những người lính. Đoàn dân công ấy xuất hiện cùng lối đảo ngữ và cách nói thậm xưng “bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay” diễn tả rất ấn tượng khí phách dồn nén, sức mạnh đạp bằng mọi gian khó của những đoàn người trên đường ra hỏa tuyến.
Trên cái nền “nghìn đêm thăm thẳm” ấy là hình ảnh đối lập “đèn pha bật sáng” mang đầy khát vọng chiến thắng. Màn đêm thăm thẳm sương dày bị xua tan bởi ánh đèn pha, gợi liên tưởng đến chiến thắng đã gần kề trước mặt. Đó chính là ánh sáng của lí tưởng cách mạng soi đường cho dân tộc ta bước qua đêm trường nô lệ để đến một ngày mai tươi sáng, một thời đại thắng lợi huy hoàng của cách mạng - một thời đại độc lập, tự do. Hình ảnh so sánh “như ngày mai lên” thoạt nghe có vẻ cường điệu nhưng phải so sánh như thế thì nhà thơ mới nói hết được niềm phấn chấn đang tràn ngập lòng người trước sự lớn mạnh vượt bậc của quân đội ta khi cuộc kháng chiến đang bước vào giai đoạn cuối cùng: giai đoạn tổng phản công giành thắng lợi.
Niềm vui nối tiếp niềm vui, "đèn pha bật sáng" đã chiếu rọi hình ảnh nhân dân Việt Nam anh hùng trên vũ đài thế giới với những chiến thắng lẫy lừng:
“Tin vui chiến thắng trăm miền
Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về
Vui từ Đồng Tháp, An Khê
Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng.”
Hàng loạt các địa danh gắn với chiến thắng vang dội được liệt kê liên tiếp: Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên, Đồng Tháp, An Khê, Việt Bắc, dèo De, núi Hồng,... Nghe trong câu thơ có cái hào sảng, có niềm tự hào của những chiến thắng "trúc chẻ tre bay" của Lê Lợi diệt giặc Minh trong "Bình Ngô đại cáo" của Nguyễn Trãi ngày trước. Điệp từ “vui” xuất hiện nhiều lần với nhiều sắc thái khác nhau (“vui về”, “vui từ”, “vui lên”) vừa tạo được không khí phấn chấn, rộn ràng vừa biểu đạt được ý: chiến khu Việt Bắc chính là đầu não của cuộc kháng chiến và niềm vui thắng lợi từ khắp nơi dồn tụ về đó, để rồi từ đó lại tỏa đi trăm ngả.
Khép lại khung cảnh hành quân hừng hực khí thế hào hùng, hùng tráng của quân dân Việt Bắc nhưng lại mở ra trong lòng người đọc những âm hưởng tự hào kiêu hãnh phát ra từ bản anh hùng ca lịch sử. Các thủ pháp nghệ thuật phối hợp uyển chuyển, miêu tả tài tình những cuộc hành quân đêm như một cuộc biểu dương lực lượng đáng tự hào. Đoạn thơ vừa đậm chất sử thi hào hùng vừa giàu tính lãng mạn tượng trưng đã thể hiện thành công ý chí chiến đấu ngoan cường của cuộc kháng chiến.
Đọc đoạn thơ, chúng ta tưởng như đang được sống lại trong không khí sục sôi của một thời “lửa còn đốt cháy quê hương”– cái thời của những sự kiện lớn lao và những niềm vui, niềm tin và niềm tự hào. Tố Hữu đi sâu vào lí giải cội nguồn dẫn tới chiến thắng. Đó là sức mạnh của lòng căm thù, sức mạnh của tình nghĩa thủy chung và cũng là sức mạnh của khối đoàn kết dân tộc. Thơ ca cách mạng đã tìm được vẻ đẹp toàn bích trong thành công của bài thơ Việt Bắc. Hơn hết, đoạn thơ còn là lời nhắc nhớ nhẹ nhàng cho thế hệ trẻ như tôi về lòng tự hào sâu sắc đối với những chiến thắng vẻ vang của dân tộc, về truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, biết ơn những người đã ngã xuống cho Tổ quốc đứng lên.

Các câu hỏi liên quan

0 phiếu
1 trả lời 757 lượt xem
Phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu để thấy vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ của Tây Bắc.
đã hỏi 21 tháng 12, 2021 trong Ngữ văn lớp 11 bởi daudaihocueh Học sinh (103 điểm)
0 phiếu
2 câu trả lời 316 lượt xem
Viết dàn ý chi tiết nhất phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu?
đã hỏi 12 tháng 5, 2021 trong Ngữ văn lớp 12 bởi linhchi2002 Thần đồng (1.3k điểm)
0 phiếu
1 trả lời 810 lượt xem
Nêu cảm nhận của em về tượng đài người lính bất tử qua khổ thơ cuối bài thơ Tây tiến.
đã hỏi 23 tháng 12, 2021 trong Ngữ văn lớp 12 bởi daudaihocueh Học sinh (103 điểm)
0 phiếu
2 câu trả lời 539 lượt xem
Viết bài phân tích tám câu thơ cuối "Kiều ở lầu Ngưng Bích" của nhà thơ Nguyễn Du
đã hỏi 29 tháng 11, 2021 trong Ngữ văn lớp 9 bởi metraidauthaimoihet Học sinh (104 điểm)
0 phiếu
2 câu trả lời 1.5k lượt xem
Phân tích bài thơ Tự tình II của Hồ Xuân Hương. Qua số phận người phụ nữ trong xã hội xưa, anh (chị) có suy nghĩ gì về ... Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại, Mảnh tình san sẻ tí con con!
đã hỏi 18 tháng 6, 2020 trong Ngữ văn lớp 11 bởi Phamthunhien Tiến sĩ (20.5k điểm)
0 phiếu
1 trả lời 263 lượt xem
Trong bài thơ "Đồng chí", Chính Hữu viết: "Đêm nay rừng hoang sương muối  Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới  Đầu súng trăng treo." Viết một đoạn văn Tổng - phân - hợp có độ dài 15 câu phân tích 3 câu thơ trên.  P/S: Có cả dàn ý càng tốt ạ.    
đã hỏi 16 tháng 4, 2019 trong Ngữ văn lớp 9 bởi DoMinh Thần đồng (582 điểm)
0 phiếu
0 câu trả lời 265 lượt xem
Kết bài hay nhất cho bài văn phân tích hình tượng thiên nhiên và con người Việt Bắc trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu?
đã hỏi 12 tháng 5, 2021 trong Ngữ văn lớp 12 bởi linhchi2002 Thần đồng (1.3k điểm)
0 phiếu
1 trả lời 372 lượt xem
Mở bài hay nhất cho bài văn phân tích hình tượng thiên nhiên và con người Việt Bắc trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu?
đã hỏi 12 tháng 5, 2021 trong Ngữ văn lớp 12 bởi linhchi2002 Thần đồng (1.3k điểm)
0 phiếu
2 câu trả lời 239 lượt xem
Viết dàn ý chi tiết nhất phân tích hình tượng thiên nhiên và con người Việt Bắc qua bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu?
đã hỏi 12 tháng 5, 2021 trong Ngữ văn lớp 12 bởi linhchi2002 Thần đồng (1.3k điểm)
0 phiếu
1 trả lời 702 lượt xem

HOT 1 giờ qua

  1. trannhat900trannhat900

    52948 Điểm

  2. phamngoctienpy1987844phamngoctienpy1987844

    50728 Điểm

  3. vxh2k9850vxh2k9850

    35980 Điểm

  4. Nqoc_bakaNqoc_baka

    34614 Điểm

Phần thưởng hằng tháng
Hạng 1: 200.000 đồng
Hạng 2: 100.000 đồng
Hạng 3: 50.000 đồng
Hạng 4: 20.000 đồng
Phần thưởng bao gồm: mã giảm giá Shopee, Nhà Sách Phương Nam, thẻ cào cùng nhiều phần quà hấp dẫn khác sẽ dành cho những bạn tích cực nhất của tháng. Xem tại đây
Bảng xếp hạng cập nhật 30 phút một lần
...