Tháng 8 năm 1858, quân viễn chinh Pháp cùng Tây Ban Nha tấn công vào cảng Đà Nẵng và sau đó rút vào xâm chiếm Sài Gòn.
Tháng 6 năm 1862, vua Tự Đức ký hiệp ước nhượng ba tỉnh miền Đông cho Pháp. Năm 1867, Pháp chiếm nốt ba tỉnh miền Tây, kế tiếp để tạo thành một lãnh thổ thuộc địa Cochinchine (Nam kỳ).
Sau khi củng cố vị trí vững chắc ở Nam Kỳ, từ năm 1873 đến năm 1886, Pháp xâm chiếm nốt những phần còn lại của Đại Nam qua những cuộc chiến phức tạp ở Bắc Kỳ.
Sau khi giao chiến một thời gian, quân Pháp đã đuổi được phần lớn quân Thanh về Trung Quốc, tuy nhiên tại một số tỉnh, quân Thanh vẫn còn có mặt và đe doạ sự có mặt của người Pháp ở Bắc Kỳ.
Ngày 6 tháng 6 năm 1884, Hòa ước Patenotre được ký kết tại kinh đô Huế gồm có 19 điều khoản, chia nước Đại Nam làm ba xứ: Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ dưới ba chế độ khác nhau.