Question

Soạn bài phân tích nhân vật Mị

Answer 1

I. MỞ BÀI

“Nhưng điều kì diệu là dẫu trong cùng cực đến thế, mọi thế lực của tội ác cũng không giết được sức sống của con người.”

Những ngày đất nước vừa chịu sự bóc lột của ngoại xâm, vừa bị ảnh hưởng bởi những hủ tục của chế độ phong kiến, thần quyền, cuộc đời con người rơi vào những bi kịch tiếp nối. Thế nên trong năm tháng ấy, những tác phẩm được hình thành có sự trộn lẫn, xuyên thấm giữa những yếu tố hình thức và “cái nhìn bên trong” với mức độ đậm nhạt nhất định, những sản phẩm “là nó, nhưng đồng thời không chỉ là nó”. Tiêu biểu hơn cả là truyện ngắn "Vợ chồng A Phủ" trích tập "truyện Tây Bắc" được Tô Hoài - gương mặt tiêu biểu của nền văn xuôi hiện đại, được mệnh danh là nhà văn của phong tục, sáng tác năm 1953 trong chuyến đi giải phóng miền Tây Bắc. Bằng những rung động sâu xa, trực cảm tinh tế trong thế giới đa cung bậc và muôn vàn sắc thái tình cảm, Tô Hoài đã tạo nên linh hồn của tác phẩm là nhân vật Mị – biểu tượng của người nông dân sau CMT8 dù bị áp bức, đày đọa nhưng khát vọng tự do và sức sống tiềm tàng bên trong tâm hồn đã soi đường dẫn lối Mị đến với sự tự giải thoát.

II. MỞ BÀI

1. Tóm tắt tác phẩm:

Vợ chồng A Phủ được xem như 1 bản cáo trạng đanh thép để kết tội, tố cáo tội ác của gia đình nhà thống lí, của cái xã hội thổ ti lang tạo ở miền núi mà tương ứng với nó là xã hội phong kiến ở miền xuôi. Đó là 1 xã hội cường quyền và thần quyền vô cùng ngột ngạt - nơi người nông dân chỉ vì 10 đồng bạc trắng mà mỗi năm phải trả lãi 1 nương ngô. Đây cũng là món nợ truyền kiếp bởi đến tận ngày mẹ Mị đã chết, bố Mị đã già mà nợ vẫn chưa trả hết. Từ đây, định mệnh bi thảm đã giáng xuống cuộc đời người thiếu nữ ấy, buộc chặt cô vào số phận nô lệ không có lối thoát đã khiến cho Mị - một cô gái Mèo đẹp người đẹp nết, có tài thổi sáo, nhiều người mê đến mức “trai đến đứng nhẵn cả chân vách đầu buồng Mị” giờ đã trở thành con dâu gạt nợ nhà thống lí để sống kiếp trâu ngựa, nô lệ, dần dần tê liệt về tinh thần. Thế nhưng với phẩm chất tốt đẹp của người lao động, sức sống cứ tiềm tàng rồi bùng cháy mãnh liệt khiến Mị có thể trỗi dậy giải thoát cho A Phủ và cho cả chính mình.

2. Mị những ngày đầu về làm dâu:

- Cuộc đời của Mị chỉ thu lại qua khung cửa sổ nhỏ bằng bàn tay "mờ mờ", "răng trắng không biết là sương hay nắng" mà “lầm lũi trong xó cửa như một con rùa”.

- Cứ tưởng rằng Mị sống lầm lũi đợi ngày chết rũ xương ở đây thôi, nhưng từ trong tiềm thức của Mị, lòng ham sống, khát vọng tự do, hạnh phúc vẫn âm ỉ cháy và chỉ cần có chất xúc tác là bùng lên một cách mãnh liệt.

3. Tâm trạng của Mị thay đổi trong đêm tình mùa xuân:

- Sự thức tỉnh đời sống ý thức của Mị trước hết là nhờ tác động của hoàn cảnh, một hoàn cảnh khá “điển hình”- đấy là mùa xuân về trên miền núi cao Tây Bắc.

- Tiếng sáo gọi bạn là nguồn sức mạnh đã vực dậy tâm hồn Mị, khiến cô nhớ lại quá khứ êm đẹp.

+ “Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo”. Tiếng sáo giao duyên ấy chạm vào phần sâu kín nhất của tâm hồn Mị, phần tâm hồn rạo rực của cô gái trẻ ngỡ như đã chết đi khi mang thân phận con dâu trừ nợ nhà thống lí Pá Tra.

+ Tiếng sáo giao duyên vừa dẫn lối tâm hồn Mị trở về với ký ức của những ngày tự do xưa, vừa thức tỉnh Mị: “Mị thấy phơi phói trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước. Mị trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ. Mị muốn đi chơi”.

- “Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ xắn một miếng bỏ vào đĩa đèn cho sáng”.

→ Đây là hành động của sự thức tỉnh.

- Mị thắp sáng một ngọn đèn trong căn phòng vốn âm u, mờ mịt cũng tức là đã thắp lên một ánh sáng trong cuộc đời tăm tối triền miên của mình trong nhà Pá Tra.

→ Cái ánh sáng bừng lên từ ngọn đèn ấy như một ẩn dụ cho tâm hồn của Mị, ngọn lửa bên trong đèn hay cũng chính là ngọn lửa của niềm tin, sức sống mãnh liệt đang rực cháy trong Mị.

- “Mị cuốn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở trong vách”.

→ Mị đang thực hiện hành động giải phóng cho mình, cởi bỏ khỏi sự trói buộc của con ma nhà thống lí, thoát khỏi căn buồng kín mít của Mị.

→  Nhà văn Tô Hoài đã thật khéo léo thêm vào nhân vật mình một nét tâm hồn rất “thơ” và giàu tính nhân văn. Chất thơ ấy chứa đựng trong nỗi khát khao mãnh liệt về một tương lai tốt đẹp, tươi sáng cho mỗi con người.

Comments

4. Mị cởi trói cho A Phủ:
- Sau đêm tình mùa xuân, Mị càng trở nên vô hồn, vô cảm. Trong những đêm làm bạn với bếp lửa, Mị đã bắt gặp A Phủ bị trói đứng.
- Mị vẫn thản nhiên thổi lửa hơ tay "dù A Phủ là cái xác chết đứng đó cũng thế thôi".
- Mị "sống lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi" nên Mị lãnh đạm, thờ ơ trước nỗi đau khổ của người khác.
- “Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại".
→ Chính "dòng nước mắt lấp lánh ấy" kia đã chạm được vào đáy sâu chút tình người bị chôn vùi nơi Mị, nó làm Mị nhớ lại nỗi tuyệt vọng của mình ngày nàng bị A Sử trói “nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ, không biêt lau đi được”.
- Lòng Mị chợt bồi hồi trước một người đồng cảnh ngộ mà từ xót xa số phận của mình, ở Mị đã hình thành mối đồng cảm giai cấp tự nhiên.
- Một loạt nét tâm lí ấy thúc đẩy Mị đến với hành động dùng dao cắt lúa rút dây mây cởi trói cho A Phủ.
→ Mặc dù đây chỉ là hành động đấu tranh tự phát, nhưng cũng chính từ những khát vọng tự do và sự phản kháng mạnh mẽ.
5. Quyết định bỏ trốn cùng A Phủ và làm lại cuộc đời:
- Lòng Mị rối bời với trăm câu hỏi: Vụt chạy theo A Phủ hay ở đây chờ chết?
- Cuối cùng sức sống tiềm tàng đã thôi thúc Mị phải sống và Mị vụt chạy theo A Phủ.
- Bước chân của Mị như đạp đổ uy quyền, thần quyền của bọn lãnh chúa phong kiến đương thời đã đè nặng tâm hồn Mị suốt bao nhiêu năm qua.
- Mị đuổi kịp A Phủ và nói lời đầu tiên. Mị nói với A Phủ sau bao nhiêu năm câm nín: “A Phủ. Cho tôi đi! Ở đây thì chết mất”.
- Hai người đã rời bỏ Hồng Ngài – một nơi mà những kỉ niệm đẹp đối với họ quá ít, còn nỗi buồn đau, tủi nhục thì chồng chất không sao kể xiết.
→ Họ đã trốn thoát khỏi cái nơi tù túng, giam cầm cuộc đời họ và tìm được ánh sáng le lói ở đoạn đường phía trước.
6. Đánh giá nghệ thuật:
Ngôn ngữ văn xuôi của Tô Hoài ngoài ý nghĩa cụ thể trong từng câu chữ còn có một cái vô hình khó chỉ ra nhưng hoàn toàn có thể cảm thấy, đó chính là giọng điệu, là âm điệu câu văn cùng tiết tấu nhịp nhàng của nó. Bởi thế, làm nên chất thơ của “VCAP” không thể chỉ nhắc đến ngôn ngữ nghệ thuật với hàng loạt các âm thanh, các hình ảnh gợi hình, gợi cảm rất nên thơ và đậm màu sắc, mà còn phải công nhận tiết tấu đó chính là sự thể hiện những điệu tâm hồn, những cung bậc khác nhau trong tình cảm của nhà văn.
III. KẾT BÀI
Tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” qua việc khắc hoạ sâu sắc cuộc đời, số phận, tính cách nhân vật Mị đã tố cáo hùng hồn, đanh thép những thế lực phong kiến, thực dân tàn bạo áp bức bóc lột, đọa đày người dân nghèo miền núi. Đồng thời nó cũng khẳng định khát vọng tự do hạnh phúc, sức sống mạnh mẽ và bền bỉ của những người lao động. Và ẩn sâu trong tâm hồn Mị, một cô gái tưởng chừng như héo hắt, sống một cuộc đời lầm lũi “đến bao giờ chết thì thôi” ấy, có ai ngờ, vẫn le lói những đốm lửa của khát vọng tự do, của tình yêu cuộc sống. Đúng như Tô Hoài đã nói: “Ở nơi rừng núi mơ màng ấy, các dân tộc đã không lặng lẽ chịu đựng”.