Quá trình phân bào nguyên phân và giảm phân diễn ra qua các giai đoạn chính như sau:
### Phân bào nguyên phân:
1. Kỳ đầu (Prophase): Màng nhân bắt đầu biến mất, nhiễm sắc thể co lại và trở nên rõ ràng. Các thoi vô sắc hình thành.
2. Kỳ giữa (Metaphase): Nhiễm sắc thể xếp thành hàng ở giữa tế bào, các sợi tơ vô sắc gắn vào centromere của nhiễm sắc thể.
3. Kỳ sau (Anaphase): Các nhiễm sắc thể được kéo ra hai phía đối diện của tế bào.
4. Kỳ cuối (Telophase): Nhiễm sắc thể dãn ra, màng nhân hình thành lại xung quanh mỗi nhóm nhiễm sắc thể, tạo ra hai nhân mới.
### Phân bào giảm phân:
1. Kỳ đầu I (Prophase I): Nhiễm sắc thể co lại và ghép đôi, tạo thành các cấu trúc gọi là tetrad. Xảy ra trao đổi chéo giữa các nhiễm sắc thể.
2. Kỳ giữa I (Metaphase I): Tetrad xếp hàng ở giữa tế bào.
3. Kỳ sau I (Anaphase I): Các cặp nhiễm sắc thể được kéo về hai phía khác nhau.
4. Kỳ cuối I (Telophase I): Hai nhân hình thành và tế bào chia đôi để tạo ra hai tế bào con.
5. Kỳ đầu II (Prophase II): Nhiễm sắc thể co lại lần nữa trong mỗi tế bào con.
6. Kỳ giữa II (Metaphase II): Nhiễm sắc thể xếp hàng ở giữa tế bào con.
7. Kỳ sau II (Anaphase II): Các nhiễm sắc thể được kéo về hai phía đối diện của mỗi tế bào con.
8. Kỳ cuối II (Telophase II): Màng nhân hình thành lại, tạo ra tổng cộng bốn tế bào con.
Quá trình này giúp tạo ra các tế bào con với số lượng nhiễm sắc thể phù hợp cho sự sinh sản hoặc phát triển của sinh vật.